ประเพณีสงกรานต์วิสุทธิกษัตริย์

“วิสุทธิกษัตริย์” สำหรับคนยุคนี้อาจจะเป็นเพียงแค่ชื่อถนนแต่สำหรับคนวัยเลขสี่นำหน้าหรือย้อนกลับไปราว 50 ปีที่แล้วย่านนี้ถือเป็นแหล่งรวมของศิลปวัฒนธรรมแขนงต่างๆ เช่นนักคิดนักเขียนศิลปินแฟชั่นต่างประเทศที่โก๋กี๋สมัยนั้นจะได้รับเป็นอันดับต้นๆ ในด้านความสวยงามนั้น ไม่ต้องพูดถึง สาวใดที่สวมมงกุฎเทพีสงกรานต์วิสุทธิกษัตริย์ถือว่าสุดยอดความงาม เป็นหนึ่งในตัวเก็งนาวสาวไทยมาโดยตลอด

ถนนวิสุทธิกษัตริย์ เป็นถนนที่สมเด็จพระพุทธเจ้าหลวงรัชกาลที่ 5 พระราชทานพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์สร้างขึ้น สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ.2425 เพื่ออุทิศส่วนกุศลพระราชทานเป็นอนุสรณ์คำนึงถึง สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอเจ้าฟ้าจันทรมณฑล พระขนิษฐาร่วมพระชนนีเดียงกับพระองค์ในรัชกาลที่ 4 และสมเด็จพระเทพศิรินทรา บรมราชินี สิ้นพระชนม์ เพื่อ พ.ศ. 2406 ขณะพระชันษา 9 ปี ทรงสถาปนาพระอัฐิเป็นสมเด็จเจ้าฟ้ากรมหลวงวิสุทธิกษัตริย์ และพระราชทานชื่อถนนนี้ว่า ถนนวิสุทธิกษัตริย์ เริ่มจากถนนราชดำเนินนอกไปบรรจบกับถนนสามเสนที่แยกบางขุนพรหม ตรงธนาคารแห่งประเทศไทย

ย้อนอดีตไปเมื่อ 13 เมษายน 2478 มีชุมชนกลุ่มหนึ่งบนถนนวิสุทธิกษัตริย์ นำโดย ครอบครัวตรีสกุลดิษ,ครอบครัวคงนิยม ได้ชักชวนเพื่อนบ้านใกล้เคียงในละแวกนั้น เช่น ชุมชนตรอกบ้านพานถม บ้านหล่อ บางขุนพรหม นามบัญญัติ ซอยนายร้อยจปร. ชุมชนวัดใหม่อมตรส วัดตรีทศเทพ วัดอินทรวิหาร ชาวเทเวศน์ มาร่วมกันทำบุญใส่บาตร ปล่อยนก ปล่อยปลา ในวันสงกรานต์ กลางคืนมีมหรสพการแสดงต่างๆให้ดูฟรี โดยได้รับการอุปการะจากเจ้าคุณวิเศษธรรมธาดา อธิบดีศาลฎีกา และผู้อาวุโส ในสมัยนั้นได้ให้การสนับสนุน

การจัดงานได้ระงับไปในระหว่างสงครามโลก (พ.ศ.2485-2488) ต่อมาเมื่อ พ.ศ.2489 สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีในรัชกาลที่ 7 ได้พระราชทานเงินสมทบการจัดงานขึ้นอีกครั้งหนึ่ง และเริ่มมีการประกวดเทพีสงกรานต์เป็นครั้งแรก โดยทอดบัตรให้สาวที่มาใส่บาตรได้ ประชันความงาม กันจากเวทีพื้นถนนต่อมาเป็นเวทีไม้เตี้ยๆ และพัฒนาสู่เวทีทันสมัยมาเรื่อยๆถ้วยรางวัลที่มอบในสมัยนั้น ได้สนับสนุนจากผู้หลัก ผู้ใหญ่ เช่น ผู้ว่าราชการจังหวัด นายอำเภอ สารวัตรใหญ่ ธนาคารต่างๆและผู้ประกอบการค้าในพื้นที่ คณะผู้ดำเนินการจัดงานจะเป็นผู้หลักผู้ใหญ่ในพื้นที่ เช่นคุณพิศิษฐ์ งดงาม คุณเกศินี ตุงคะสมิต (ปัจจุบันท่านอายุ 82 ปี) แบ่งหน้าที่กันรับผิดชอบเป็นฝ่ายต่างๆ และกำหนดวันจัดงานที่แน่นอน คือวันที่ 12-13 เมษายนของทุกปี และใช้ชื่องานว่า “งานประเพณีสงกรานต์วิสุทธิกษัตริย์”

เมื่อถึงวันสงกรานต์ในทุกปี ชาวชุมชนในพื้นที่จะใจจดใจจ่อกับงานสงกรานต์วิสุทธิกษัตริย์ ซึ่งเหมือนงานประจำปี ผู้เฒ่าผู้แก่จะรอวันที่ได้ดูลิเก ลำตัด หนังกลางแปลงฟรี เด็กๆจะออกมาขี่จักรยานอย่างสนุกสนาน หนุ่มสาวจะเตรียมตัวเล่นสงกรานต์ ชาวบ้านเตรียมข้าวสาร อาหารแห้งมาใส่บาตร บ้านใดมีลูกสาวจะเตรียมไปประชันโฉมกัน ในวันนั้นไม่ว่าชายหรือหญิงที่มาร่วมงานบุญจะแต่งกายด้วยผ้าไทยสวยงาม คณะกรรมการจัดงาน จึงคิดหารางวัลมอบให้กับแขกผู้ที่แต่งกายงามที่สุดชายหญิง และมอบรางวัลให้ เรียกว่ารางวัลแมงมอง รางวัลนี้ยังมีอยู่ทุกปี

การประกวดเวทีสงกรานต์ วิสุทธิษัตริย์จะไม่เหมือนกับเวทีอื่นๆจะเน้นการมีส่วนร่มอนุรักษ์ความเป็นไทย 3 ประการ คือ 1.ร่วมขบวนแห่ ปล่อยนกปล่อยปลา 2. ร่วมพิธีบุญใส่บาตร 3. ร่วมอนุรักษ์ผ้าไทยในชุดจิตรลดาเดินบนเวที

การจัดงานดำเนินไปด้วยดีเสมอมา จนถึงปีพ.ศ.2545 พื้นที่ถนนได้เป็นที่ตั้งของสะพานโครงการสะพานพระราชดำริ (สะพานพระราม 8 ) การจัดงานบนพื้นที่จึงต้องงดไปโดยสิ้นเชิง

ด้วยความมีเสน่ห์ของสงกรานต์วิสุทธิ์กษัตริย์ หลายหน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชนไม่ต้องการให้ลบเลือนไปจากสงกรานต์ไทย คณะกรรมการจัดงานจึงมาจัดที่ “สวนสันติชัยปราการ” ซึ่งเป็นสวนสาธารณะที่สวยงาม ติดแม่น้ำเจ้าพระยา ติตต่อสอบถามรายละเอียดได้ที่ คุณนวนัฑ แจ่มนิยม (คุณเล็ก) 081-4557346